Dinsdag 15 september 2026 – Fedet ziet dat het kabinet in de vandaag gepresenteerde Miljoenennota het belang van een oplossing voor netcongestie onderkent. Dat is noodzakelijk, want een toekomstbestendige energievoorziening, woningbouw, verduurzaming van bedrijven en economische groei vallen of staan met voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet.
Van harte verwelkomen we dan ook de Koning in de Troonrede benadrukte dat Nederland slimmer moet omgaan met pieken en dalen en dat voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet cruciaal is. Fedet onderschrijft deze analyse volledig. Tegelijkertijd vraagt de huidige situatie om meer dan goede voornemens. In de begroting zien we nog onvoldoende concrete middelen en maatregelen terug om deze ambitie daadwerkelijk waar te maken. We hopen dan ook dat de komende besluitvorming in de Tweede Kamer hier alsnog invulling aan geeft.
"De signalen uit de KEV van het PBL bevestigen wat de sector al langer ziet: zonder een krachtige combinatie van energiebesparing, flexibiliteit en uitbreiding van het elektriciteitsnet komen zowel de klimaatdoelen als de economische ontwikkeling onder druk te staan. Het is daarom goed dat de Koning in de Troonrede benadrukt dat slim omgaan met pieken en dalen in het energiesysteem en voldoende netcapaciteit cruciaal zijn. Juist daarom is het teleurstellend dat we daarvan nog onvoldoende concrete vertaling terugzien in de begroting." - Laura van Ommeren, directeur Fedet
Deze urgentie wordt ook benadrukt door de recente Klimaat- en Energieverkenning (KEV) van het PBL. Daaruit blijkt dat de kans dat Nederland het energiebesparingsdoel voor 2030 haalt slechts op 35 tot 40 procent wordt geschat. Tegelijkertijd maakt de verkenning duidelijk dat de energietransitie steeds afhankelijker wordt van voldoende netcapaciteit én energiebesparing. Door de toenemende elektrificatie groeit de vraag naar elektriciteit sterk, terwijl netcongestie op steeds meer plekken woningbouw, bedrijfsontwikkeling en verduurzaming belemmert. Het PBL benadrukt daarom dat uitbreiding van het elektriciteitsnet alleen niet voldoende is: energiebesparing, flexibiliteit, opslag en vraagsturing zijn essentieel om de druk op het net te verlagen, de energietransitie uitvoerbaar te houden en de klimaatdoelen dichterbij te brengen.
Fedet ziet daarnaast ook positieve ontwikkelingen in de kabinetsplannen. Zo verwelkomt de sector de aangekondigde Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) Circulaire Economie, dat kansen biedt om circulariteit structureler te verankeren in beleid en uitvoering. Ook de verhoging van het aftrekpercentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA) van 40 naar 45,5 procent per 2027 is een belangrijke stap. Hiermee worden investeringen in energiebesparing en duurzame energie aantrekkelijker voor bedrijven en wordt het mkb ondersteund bij verduurzamingsinvesteringen.
De elektrotechnische sector heeft dit voorjaar een concreet ACTIEPLAN ENERGIEBESPARING gepresenteerd waarin we aangeven wat er nu al wél kan. Fedet roept kabinet en Kamer op om deze voorstellen samen met de sector op te pakken. Met gerichte keuzes voor energiebesparing, slim opdrachtgeverschap en versnelling van procedures kunnen we de energietransitie vooruithelpen én de economische ontwikkeling van Nederland veiligstellen.
Oproep aan fractievoorzitters tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen
- Maak energiebesparing de eerste stap in de aanpak van netcongestie.
De snelste netuitbreiding is niet nieuwe kabels, maar de capaciteit die we niet hoeven te gebruiken. Benut hierbij de kennis van het bedrijfsleven en pas geleerde lessen direct toe in regio's, zodat succesvolle aanpakken sneller kunnen worden opgeschaald. - Gebruik de overheid als aanjager van innovatie.
Stuur in aanbestedingen op kwaliteit, energiebesparing, flexibiliteit en circulariteit en pak de rol van launching customer. Als de overheid van ondernemers ambitie en investeringen verwacht, moet zij die ook zelf tonen. Goed voorbeeld doet goed volgen. - Veranker versnelling in de Crisiswet Netcongestie.
De brief is inmiddels aan de Kamer gestuurd. Nu is het zaak om hierin maatregelen op te nemen die procedures versnellen, innovatieve oplossingen sneller toepasbaar maken en investeringen in netcapaciteit, flexibiliteit en energiebesparende technieken ondersteunen. Alleen zo kan de uitvoering daadwerkelijk worden versneld.
"Netcongestie raakt inmiddels vrijwel iedere maatschappelijke opgave in Nederland. De oplossingen zijn voor een belangrijk deel al beschikbaar: energiebesparing, slimmer gebruik van het bestaande net, flexibiliteit en innovatie. Daarom moeten we nu vaart maken met de uitvoering. Dat betekent energiebesparing nadrukkelijker verankeren in beleid, de overheid haar rol als aanjager van innovatie laten pakken en in de Crisiswetgeving Netcongestie concrete maatregelen opnemen die investeringen en uitvoering versnellen. De elektrotechnische sector staat klaar om samen met politiek en kabinet die stap te zetten.” - Laura van Ommeren, directeur Fedet
.jpg)
